Hba1C? Wat is dat eigenlijk?

Wanneer je diabetes (suikerziekte) hebt wordt er om de 3 à 4 maanden je Hba1C gemeten.
Maar wat is dat nou eigenlijk? En kun je Hba1C uitslagen beïnvloeden?

Hoe werkt het?
Hba1C is een stof die gemeten wordt in het bloed. Het ontstaat doordat de glucose zich gaat bindt aan hemoglobine in de rode bloedcel. Hoe hoger de bloedsuikerspiegel, hoe meer Hba1C er wordt gevormd.
En omdat rode bloedcellen ongeveer 3 tot 4 maanden leven, wordt deze meting 1 x per 3 maanden gedaan om te zien hoe het gaat met de bloedsuikerspiegel.

Hba1C is ook een voorspeller van het ontstaan van complicaties aan ogen, nieren, hartfalen of hartinfarct en wordt aangegeven in mmol/mol waarbij de volgende tabel wordt gebruikt:

Normaalwaarde 20-38 mmol/mol
Prediabetes 39-47 mmol/mol
Diabetes 48 of hoger mmol/mol

Meestal in combinatie met een bepaling van de nuchtere plasmaglucosespiegel.

Maar Hba1C bepalingen bij mensen zonder diabetes kunnen ook een e.e.a voorspellen.
Bijvoorbeeld:

  • Zwangerschapsdiabetes: Hba1C > 41 mmol/mol in de vroege zwangerschap (20 weken) is een sterke aanwijzing voor zwangerschapsdiabetes
  • Hba1C boven 42 mmol/mol kan leiden tot verminderde nierfunctie, arteriële stijfheid (aorta) en een verhoogde kans op cardiovasculaire problemen zoals bijvoorbeeld een beroerte.


Wat zijn de voordelen van het bepalen van de Hba1C?

  • De meting kan op ieder moment van de dag uitgevoerd worden en je hoeft niet nuchter te zijn
  • Het is minder belastend dan de orale glucose test
  • En de uitslag wordt minder beïnvloed door schommelende bloedsuikerspiegels

 

Zijn er nadelen aan het bepalen van de Hba1C?

  • Het is geen betrouwbare marker voor het bepalen van diabetes bij mensen met een vertraagde schildklierwerking
  • Het meten van de bloedsuikerspiegel na de maaltijd en de acute fluctuaties zijn betere voorspellers van hart- en vaatziekten
  • Er zijn diverse factoren die los staan van de bloedglucosespiegel die de Hba1C waarde kunnen beïnvloeden. Daarom wordt een meting van nuchtere of 2 uurs-plasmaglucosespiegel als beter gezien.

 

Welke factoren kunnen de uitslag dan verstoren?

  • Afwijkingen in de hemoglobine (hemoglobinopathieen, methempglobine)
  • Veranderde aanmaak van rode bloedcellen. Dit kan komen door verlaagde of verhoogde inname van B12 of ijzer, chronische leverziekte of bloedziekte
  • Een beïnvloeding van de glycering door alcoholisme, chronisch nierfalen, stijging of daling van de pH (zuurgraad) in de rode bloedcel, suppletie met vitamine C of E
  • Verandering in de afbraak van rode bloedcellen door o.a. verwijdering van de milt (rode bloedcellen leven langer), miltvergroting, malaria, reumatoide artritis, en bepaalde medicatie zorgt voor de afname van de levensduur van rode bloedcellen
  • Overige zoals verhoogde triglyceridemie, hoge inname van aspirine of opiaten.

 

Hoe is het met jouw bloedsuikerspiegel?
En heb jij tips om het goed stabiel te houden?